مرتضى مطهرى

947

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

رسالت اديان الهى بعلاوه مطابق اين بحثى كه الآن دربارهء مذهب طرح كرديم كه از آيات بعد هم باز بايد استدلال و استشهاد بكنيم ، همين طورى كه خاستگاه مذهب آن نيست كه آنها مىگويند ، رسالت مذهب هم اين نيست كه مذهب فقط براى جلب و نجات و تأمين منافع يك طبقه آمده ولو آن طبقه طبقهء مظلوم باشد ، بلكه دينهاى الهى رسالتى دارند كه در آن رسالت ، نجات طبقهء مظلوم و منافع طبقهء مظلوم هست نه اينكه براى اين آمده‌اند ، چطور ؟ قرآن مىگويد پيغمبران ، گذشته از اينكه مىخواهند يك پل ارتباطى ميان انسانها و خدا بزنند و مىخواهند پرستش حق را برقرار كنند ، آمده‌اند عدالت را به عنوان يك ارزش و يك كمال انسانى برقرار كنند ، ارزشهاى انسانى را برقرار كنند . البته وقتى كه عدالت برقرار مىشود طبقهء مظلوم به حق خودش مىرسد . اگر ما بگوييم اينها براى تأمين منافع طبقهء محروم آمده‌اند ، يعنى محركشان فقط مادى است . اگر مادى باشد قضيه ارزشى ندارد . ولى وقتى ما مىگوييم براى انسانيت و ارزشهاى انسانى آمده‌اند [ محركشان مادى نيست ] و لهذا عدالت اصالت دارد . فرض كنيد كه حق يك انسان - كم باشد يا زياد - به دست افرادى پايمال شود . هزار تومان انسانى را كسى بيايد به زور و ظلم بگيرد . اينجا پاى دو ارزش در ميان است : يكى ارزش مادى و آن اينكه هزار تومان از جيب انسان رفته . ديگر ارزش معنوى و آن اين است كه به حق و عدالت ستم شده . اگر ما از نظر ارزش مادى در نظر بگيريم فرقى نيست ميان آن هزار تومانى كه كسى به زور از من گرفته و هزار تومانى كه من به دست خودم براى موردى بدهم . اگر آنجا دلم مىسوزد اينجا هم همان قدر دلم مىسوزد ، چون جيبم يك اندازه خالى مىشود . فرق نمىكند كه من هزار تومان را براى خودم خرج كنم يا براى فردى به اختيار خودم خرج كنم و يا هزار تومان به آن شكل [ از من ربوده شود ، ] چون به هر حال هزار تومان از دارايى من كسر شده ، و ارزشش يكى است . اما مسئلهء ديگر اين است كه در اينجا نه فقط هزار تومان از دست من رفته ، بلكه حق در جامعه پايمال شده و عدالت درهم شكسته است . اگر از اين نظر بگوييم ، ميليونها تومان هم براى انسان ارزش ندارد [ در مقابل اينكه بخواهد حقى ضايع شود . ] يعنى اگر من به دست خودم تمام دارايىام را خرج كنم ، به اندازهء اينكه حقى اينجا پايمال شده ، بر روح من زيان وارد نشده است . و لهذا اولياء در مسائل دنيايى و مادى ، آنجا كه فقط جنبهء ارزش مادى در كار است بىاعتنا هستند ، مىگويد تمام زرهاى دنيا هم براى من پشيزى ارزش ندارد ، ولى آنجا كه پاى درهم شكسته شدن حق و عدالت در ميان است يك درهم هم فوق العاده ارزش دارد ، يعنى اگر يك درهم بخواهد جابجا بشود آنجاست كه شما على را مىبينيد مثل اينكه دنيا را به سرش خراب كرده‌اند .